طرح «سلام محله» در کرمان؛ نسخه‌ای برای التیام زخم‌های پنهان اجتماع

به گزارش پیام میهن خبر، علیرضا وحیدزاده در نشست خبری اجرای طرح پویش ملی سلام محله اظهار کرد: بخش قابل توجهی از ناهنجاری‌های اجتماعی ناشی از تضعیف بافت اجتماعی محلات است و بهزیستی به موازات ارائه خدمات تخصصی، خود را ملزم به تقویت محله‌ها و طراحی برنامه‌های محله‌محور می‌داند.
مدیرکل بهزیستی استان کرمان با اشاره به تغییرات اجتماعی ناشی از مدرنیته و گسترش فناوری‌ها افزود: در گذشته، محله صرفاً مجموعه‌ای از خانه‌ها نبود، بلکه شبکه‌ای از روابط عاطفی و اجتماعی میان ساکنان را شکل می‌داد. تضعیف این پیوندها موجب افزایش آسیب‌پذیری اجتماعی شده است، به‌گونه‌ای که امروز افراد سال‌ها کنار هم زندگی می‌کنند، اما حتی همسایگان خود را نمی‌شناسند.
آغازطرح «سلام محله» از منطقه سلسبیل کرمان
او با بیان اینکه اجرای این طرح در سطح کشور به‌صورت پایلوت آغاز شده است، گفت: در استان کرمان برای نخستین بار اجرای طرح از منطقه سلسبیل (دستغیب) و با محوریت مدرسه آغاز شد. این طرح حدود شش تا هفت ماه پیش کلید خورد و مدرسه به‌عنوان کانون تعاملات اجتماعی محله انتخاب شد.
وحیدزاده ادامه داد: با انعقاد تفاهم‌نامه‌ای میان سازمان بهزیستی و وزارت آموزش و پرورش، مقرر شد مدارس پس از ساعات آموزشی نیز فعال باشند و به فضایی برای ارتباط گروه‌های مختلف اجتماعی، تقویت پیوندهای بین‌فردی و مشارکت محلی تبدیل شوند.
مدیرکل بهزیستی استان کرمان با اشاره به نقش نهادهای محلی در موفقیت طرح گفت: استقرار مرکز مثبت زندگی در منطقه دستغیب و اعتماد قبلی مردم به این مرکز، یک امتیاز مهم برای اجرای طرح بود. با مشارکت ساکنان محله، شورای راهبری تشکیل شد و گروه‌های اجتماعی مختلف با راهبران مشخص گروه  ساماندهی شدند تا نیازسنجی، اولویت‌بندی و مطالبه‌گری محلی را بر عهده بگیرند.
راه‌اندازی مراکز مهر و گفت و گو
وحیدزاده از راه‌اندازی مراکز مهر و گفت‌وگو به‌عنوان یکی از نخستین اقدامات عملی طرح یاد کرد و گفت: سالمندان از جمله گروه‌هایی بودند که بیشترین آسیب را از انزوا و کاهش ارتباطات اجتماعی دیده بودند. این مراکز بستری برای گفت‌وگو، همدلی و تعامل سالمندان فراهم کرده و با همکاری دستگاه‌های اجرایی، خدمات متناسب با نیاز آنان به محله منتقل شده است.
او افزود: در جریان اجرای طرح، آسیب‌ها و زخم‌های پنهان اجتماعی منطقه شناسایی شد. زنان سرپرست خانوار، کودکان در معرض آسیب و مشمول طرح نماد، افراد دارای معلولیت و حتی خانواده‌های درگیر اعتیاد از جمله گروه‌هایی بودند که خدمات حمایتی و توانبخشی به‌صورت مستقیم و بی‌واسطه به آنان ارائه شد.
مدیرکل بهزیستی استان کرمان ادامه داد: تسهیل‌گران محلی نقش مهمی در دسترسی این گروه‌ها به خدمات و پیگیری مطالبات آنان ایفا کردند و انسجام اجتماعی محله به‌تدریج تقویت شد.
وحیدزاده با اشاره به رویکرد تکمیلی طرح گفت: در کنار طرح سلام که بر سلامت اجتماعی محله‌محور تأکید دارد، اجرای برنامه سلام محله با هدف افزایش مشارکت مردمی در دستور کار قرار گرفته است. این طرح مبتنی بر همیاری متقابل است و تلاش می‌کند وابستگی صرف به دولت را کاهش دهد.
او توضیح داد: در این طرح، پلتفرمی طراحی شده که شهروندان توانمندی‌ها و مهارت‌های خود را ثبت می‌کنند و در صورت تأیید، به هم‌محله‌ای‌های نیازمند خدمات رایگان ارائه می‌دهند. در مقابل، در صورت نیاز خودشان نیز از حمایت شبکه محلی بهره‌مند می‌شوند، نوعی داد و ستد اجتماعی مبتنی بر اعتماد و مشارکت.
اجرای طرح «سلام محله» در 24 محله
مدیرکل بهزیستی استان کرمان اعلام کرد: طرح سلام محله در ۲۴ محله استان کرمان اجرایی خواهد شد و مراکز مثبت زندگی محور اصلی اجرای آن هستند.
او افزود: این پلتفرم از ۱۴ بهمن‌ماه همزمان با ایام دهه فجر به‌صورت رسمی فعال و افتتاح می‌شود و فرآیند ثبت‌نام داوطلبان و گروه‌های محلی آغاز خواهد شد.
وحیدزاده تأکید کرد: تحقق جامعه مدنی و کاهش آسیب‌های اجتماعی بدون مشارکت مردم امکان‌پذیر نیست و احیای مفهوم واقعی محله، گامی اساسی در مسیر انسجام اجتماعی و افزایش احساس تعلق شهروندان است.
طرح سلام محله در شهرستان‌های بافت، بردسیر، بم، جیرفت، کهنوج، رابر، رفسنجان، سیرجان، عنبرآباد، قلعه‌گنج، منوجان، ریگان، فاریاب، گنبکی، راور، زرند، فهرج، کوهبنان و کرمان اجرایی می‌شود.