تهدیدی خاموش در سایه زندگی؛ وقتی مرز میان سلامت انسان و دام از میان می‌رود

به گزارش پیام میهن خبر و به نقل از روابط عمومی اداره کل دامپزشکی استان کرمان محمد خلیلی وند افزود: بیماری‌های مشترک (Zoonoses) به گروهی از بیماری‌های عفونی گفته می‌شود که از حیوانات به انسان منتقل می‌شوند. سازمان بهداشت جهانی تخمین می‌زند که حدود ۶۰ درصد از بیماری‌های عفونی شناخته‌شده در انسان، منشأ حیوانی دارند و ۷۵ درصد از بیماری‌های نوظهور، از همین مسیر وارد زندگی انسان شده‌اند.
مدیرکل دامپزشکی استان کرمان اظهار کرد: در کشور ما، به دلیل ارتباط نزدیک انسان با دام در مناطق روستایی و عشایری، برخی از این بیماری‌ها از شیوع بالاتری برخوردارند:
- تب مالت (بروسلوز): از شایع‌ترین بیماری‌های مشترک در ایران که از طریق مصرف شیر غیرپاستوریزه و تماس با دام آلوده منتقل می‌شود.
- تب خونریزی‌دهنده کریمه-کنگو (CCHF): بیماری ویروسی خطرناکی که از طریق کنه و تماس با خون یا ترشحات دام منتقل می‌شود و در موارد شدید، کشنده است.
- سل دامی: باکتری مشترک بین انسان و دام که از طریق مصرف فرآورده‌های لبنی آلوده و تنفس منتقل می‌شود.
- سیاه‌زخم (شاربن): بیماری باکتریایی خطرناکی که از طریق تماس با دام آلوده یا فرآورده‌های دامی آلوده به انسان منتقل می‌شود.
- هاری: بیماری ویروسی کشنده‌ای که از طریق گزش حیوانات آلوده، به‌ویژه سگ، منتقل می‌شود.
- کیست هیداتید: بیماری انگلی ناشی از سگ‌های آلوده که با مصرف سبزیجات آلوده یا تماس با سگ منتقل می‌شود.
خلیلی وند گفت:بیماری‌های مشترک، همه اقشار جامعه را تهدید می‌کند، اما برخی گروه‌ها بیشتر در معرض خطرند:
- دامداران، کشاورزان و عشایر به دلیل تماس روزانه با دام
- قصاب‌ها و کارکنان کشتارگاه‌ها به دلیل تماس با خون و احشاء دام
- دامپزشکان و کارکنان بهداشتی به دلیل تماس با حیوانات بیمار
- کودکان به دلیل سیستم ایمنی ضعیف‌تر و بازی با حیوانات
- زنان باردار که در برابر برخی عفونت‌ها آسیب‌پذیرترند
مدیر کل دامپزشکی استان کرمان گفت:پیشگیری از بیماری‌های مشترک، نیازمند همکاری همه‌جانبه مردم، مسئولان و نهادهای بهداشتی است، مهم‌ترین اقدامات عبارتند از:
- رعایت بهداشت فردی و عمومی
- شست‌وشوی مرتب دست‌ها با آب و صابون
- استفاده از دستکش و ماسک هنگام تماس با دام
۲. مصرف ایمن فرآورده‌های دامی
- خرید گوشت و لبنیات تنها از مراکز مجاز و دارای مهر بهداشتی
- پخت کامل گوشت و حرارت دادن شیر قبل از مصرف
- پرهیز از مصرف شیر خام و غیرپاستوریزه
۳. واکسیناسیون به‌موقع دام‌ها
- واکسیناسیون منظم دام‌ها علیه بیماری‌هایی مانند تب مالت و سیاه‌زخم
- همکاری با اکیپ‌های دامپزشکی در واکسیناسیون‌های دوره‌ای
۴. کنترل جمعیت حیوانات ولگرد
- واکسیناسیون سگ‌ها علیه هاری
- جمع‌آوری و ساماندهی حیوانات بلاصاحب
۵. مراجعه به‌موقع به پزشک
- در صورت بروز هرگونه علائم بیماری پس از تماس با دام یا حیوانات، فوراً به مراکز درمانی مراجعه شود.
این مقام مسئول در پایان گفت: بیماری‌های مشترک، تهدیدی خاموش اما واقعی هستند که سلامت خانواده‌ها و جامعه را نشانه می‌گیرند. دامپزشکی به‌ عنوان خط مقدم پیشگیری، وظیفه دارد با همکاری سازمان‌های بهداشتی، آموزشی و رسانه‌ها، آگاهی عمومی را در این زمینه ارتقا دهد.
روز جهانی بیماری‌های مشترک، فرصتی است تا با هم، گامی مؤثر در جهت حفظ سلامت انسان، حیوان و محیط زیست برداریم؛ چراکه سلامت یکی، سلامت همه است.