کرمان، شهری در حال بازآفرینی؛ وقتی خیابان‌ها به فضای زندگی تبدیل می‌شوند

به گزارش پیام میهن خبر؛این گزارش میدانی از پروژه‌های شهری کرمان، بیش از آنکه صرفا فهرستی از پروژه‌های عمرانی باشد، آینه‌ای است از تحولی بنیادین در فلسفه توسعه شهری. در کانون این روایت، سه‌شنبه 28 بهمن، شهری در حال تلاش برای بازتعریف «زندگی» خود است؛ تلاشی که از ترافیک خفه در میدان شورا آغاز می‌شود و تا احیای هویت تاریخی در حمام باغ لـله امتداد می‌یابد.
هدف اصلی این تور خبری، به روشنی، فراتر از رفع مشکلات کالبدی است؛ شهرداری کرمان در تلاش است تا با درک محدودیت‌های زیرساختی ناشی از سال‌ها اولویت‌دهی به خودرو، روایتی جدید از شهر را کلید بزند. مفهوم «انسان‌محوری» که بارها در این بازدید تکرار شد، سنگ بنای این دگردیسی است؛ جایی که پیاده‌روها از حاشیه به متن می‌آیند، فضاهای سبز صرفا تزئینی نیستند، و تاریخ، صرفا میراثی کهنه برای حفاظت نیست، بلکه فضایی زنده برای تعاملات جدید است.
از ایستگاه کوچک شارژ خودروهای برقی که نمادی از نگاه به آینده پاک است، تا بحث‌های چالشی پیرامون دوچرخه‌سواری BRT، این گزارش نشان می‌دهد که کرمان درگیر نبردی چندوجهی است: نبرد با گره‌های ترافیکی انباشته، نبرد برای تخصیص عادلانه امکانات به مناطق کم‌برخوردار و مهم‌تر از همه، نبرد برای جلب اعتماد شهروندان نسبت به تداوم طرح‌های بزرگ.
این بازدید، فرصتی است تا ببینیم چگونه ایده‌های کلان تئوریک مانند «بازآفرینی شهری» و «توسعه پایدار» در مواجهه با واقعیت‌های ترافیکی، بودجه‌ای و فرهنگی کرمان، شکل ملموس به خود می‌گیرند. پرسش کلیدی باقی می‌ماند: آیا این پروژه‌ها، به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند میراث تاریخی و حمل‌ونقل پاک، به یک حرکت ادامه‌دار بدل خواهند شد یا تنها نمادهایی مقطعی از یک تغییر مطلوب خواهند بود؟ پاسخ این پرسش، نه در نقشه‌های عمرانی، بلکه در نحوه حضور و مشارکت مردم در بوستان‌ها و پیاده‌روهای جدید کرمان نهفته است.
میدان شورا و چگونگی اجرای پیاده‌راه
در ابتدای این تور خبری، حسین سعید شهردار منطقه یک در خصوص مطالعات میدان شورا از سال ۱۳۹۸ خبر داد و افزود: در ابتدا این مطالعات با هدف تبدیل این محدوده به یک پیاده‌راه و میدان‌گاه شهری، از حدفاصل میدان بسیج تا میدان شورا، در دستور کار قرار گرفت. این فرآیند مطالعاتی حدود پنج سال به طول انجامید و سناریوهای مختلفی برای کاهش تردد خودرو و تقویت حضور عابران پیاده بررسی شد.
او اظهار کرد: با این حال، در جریان بررسی‌های تخصصی و ارزیابی شرایط موجود، مشخص شد که به دلیل حجم بالای ترافیک و نقش این محدوده در شبکه عبوری شهر، اجرای طرح پیاده‌راه به شکل کامل امکان‌پذیر نیست. 
شهردار منطقه یک افزود: بر همین اساس، طرح اولیه پیاده‌راه‌سازی در شورای ترافیک مطرح شد، اما مورد موافقت قرار نگرفت و رویکرد پروژه تغییر یافت. در نهایت، طرح پیاده‌راه به یک طرح ساماندهی ترافیکی تبدیل شد که تمرکز آن بر کاهش گره‌های ترافیکی و بهبود دسترسی‌های شهری بود.
او گفت: اجرای طرح جدید، به‌ویژه در محدوده چهارراه پمپ بنزین، توانسته است بخش قابل توجهی از مشکلات ترافیکی، از جمله مشکلات دسترسی و تردد مرتبط با بیمارستان مهرگان، را برطرف کند و شرایط عبور و مرور در این بخش از شهر را بهبود ببخشد.
فرهنگ‌سازی برای استفاده از خودروهای برقی
در ادامه این تور خبری از ایستگاه شارژ خوردوهای برقی در مجاورت پارک شورا بازدید به عمل آمد و محسن تویسرکانی شهردار کرمان با اشاره به اینکه این ایستگاه بخشی از برنامه جامع کاهش آلاینده‌های شهری است بیان کرد: توسعه خودروهای برقی، تنها با نصب چند ایستگاه محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند فرهنگ‌سازی، مشوق‌های اقتصادی و برنامه‌ریزی بلندمدت است. این ایستگاه، گام نخست در مسیری طولانی معرفی می‌شود.
او ادامه داد: شهر آینده، شهری است که سلامت شهروندان را در کنار توسعه اقتصادی در اولویت قرار دهد.
ساماندهی ۲۰ بوستان در سال ۱۴۰۵
در مسیر تور خبرنگاران از پروژه‌های در حال اجرای شهرداری کرمان، بوستان سادات خوشرو هم مورد بازدید قرار گرفت و شهردار کرمان با اشاره به اینکه بوستان‌های مختلفی در سرتاسر شهر کرمان در حال ساماندهی است که این بوستان
نیز به زودی به این موارد می‌پیوندد، بیان کرد: نورپردازی، راه‌اندازی آبیاری قطره‌ای و خرید وسایل بازی برای این بوستان از موارد در دست اقدام است.
او از ساماندهی ۲۰ بوستان در سال آتی خبر داد و تاکید کرد: ساماندهی بوستان‌ها از اولویت‌های شهرداری کرمان است که تاکنون به خوبی پیش رفته است.
پروژه حمام تاریخی باغ لـله و لزوم هم‌افزایی میراث‌فرهنگی و بخش خصوصی
حمام تاریخی باغ لـله، بنایی است که به اواخر دوره قاجار تا اوایل پهلوی اول باز می‌گردد، بنایی که یکی از شاخص‌ترین ایستگاه‌های بازدید خبرنگارن شد. این بنا که به دلیل نبود سرمایه‌گذار و بودجه دولتی کافی از قافله مرمت و بازار گردشگری کرمان عقب مانده بود، امروز توسط شهرداری کرمان در حال مرمت و بازسازی است، تویسرکانی با اشاره به اینکه هدف از مرمت این حمام، تنها حفاظت فیزیکی بنا نیست، بلکه تبدیل آن به فضایی زنده و قابل استفاده برای شهروندان و گردشگران است بیان کرد: از کاربری‌های فرهنگی و هنری گرفته تا پیوند با گردشگری شهری، سناریوهای مختلفی برای آینده این بنا مطرح می‌شود که در پایان بدون شک بهترین پیشنهاد که شایسته مردم کرمان باشد اجرایی خواهد شد.
او با بیان اینکه کرمان، شهری با لایه‌های تاریخی متنوع و از دوره‌های کهن تا آثار دوران اسلامی بهره می‌برد ادامه داد: با توجه به این موضوع بخش قابل توجهی از این ظرفیت‌ها در برنامه‌ریزی‌های شهری مغفول مانده است.
 شهردار کرمان بر لزوم هم‌افزایی میان شهرداری، میراث‌فرهنگی و بخش خصوصی تاکید کرد و افزود: امیدواریم بتوانیم با فراهم آوردن بودجه کافی این پروژه را به اتمام برسانیم.
راه‌اندازی BRT منوط به ایجاد زیرساختها
در ادامه این تور خبری از خطوط پیش‌بینی شده BRT و طرح‌های پیاده‌روسازی بازدید شد بطوریکه شهردار کرمان در این مورد گفت: هدف از اجرای BRT، تنها افزودن یک خط اتوبوس نیست، بلکه اولویت‌دادن به حمل‌ونقل عمومی و کاهش وابستگی به خودروی شخصی است.
تویسرکانی گفت: راه‌اندازی BRT منوط به ساماندهی پیاده‌روها است که مقرر شد در ابتدا تمام پیاده‌روها ساماندهی شوند و انشالله طی چند سال آینده که طرح راه‌اندازی BRT به نتیجه مطلوب رسید زیرساخت‌ها لازم آماده باشند.
او ادامه داد: برای راه‌اندازی BRT نیاز به زیرساخت‌های لازم است و تاکنون این طرح مصوب شده است و مراحل خود را طی می‌کند. 
شهردار کرمان با اشاره به اینکه برای راه‌اندازی BRT نیاز به قطع درختان نیست بلکه هر ۶ متری یک درخت در باکس‌های متناسب کاشته می‌شود افزود: برای اجرای این طرح باید عرض خیابان حداقل ۱۶ متر باشد که تاکنون در پیاده روسازی رعایت شده است.
او افزود: انشالله تا ۲ هفته آینده ۱۵۰ متر ابتدایی پیاده راه سازی خیابان شریعتی نهایی می‌شود که مردم شاهد این نمونه از بازسازی باشند.
تویسرکانی ادامه داد: در حال حاضر طرح تعریض خیابان شریعتی در دستور کار شهرداری قرار ندارد.
افتتاح فاز اول تا اوایل خردادماه سال ۱۴۰۵
در بخش بعدی بازدید، پروژه‌های تقاطع‌های غیرهمسطح مورد بررسی قرار گرفت، که تقاطع غیرهمسطح شهدای اقتدار از آن جمله است شهردار کرمان در خصوص این پروژه افزود: مردم این تقاطع را به نام سه راه سیلو می‌شناسند که قراردادش با قرارگاه خاتم الانبیا صلوات الله علیه انجام شده که از سرعت قابل توجهی برخوردار نیز است.
تویسرکانی ادامه داد: چون این پروژه در مجاورت فرمانده انتظامی در حال راه‌اندازی است طبیعتا یک سری مشکلات داشت اما با مساعدتی که سردار محترم فرمانده نیروی انتظامی کرمان داشتند آغاز این پروژه به خوبی انجام گرفت.
او اضافه کرد: با توجه به یک سری معارض در حوزه آب و شبکه فاضلاب و شبکه اصلی آب شور که وجود داشت خوشبختانه همه مشکلات رفع شد و پیش‌بینی می‌کنیم تا اوایل خردادماه انشالله فاز اول به بهره‌برداری برسد.
شهردار کرمان از رشد قابل توجهی در حوزه پرداخت عوارض از سوی مردم خبر داد و گفت: در بازه احداث پروژه‌ها مردم با چالش‌های ترافیکی و چالش‌های کسب و کار مواجه می‌شوند که بزرگوارانه تحمل می‌کنند که جای تشکر دارد.
پیشرفت فیزیکی ۹۲ درصدی تقاطع غیرهمسطح شهدای خلبان
در ادامه این تور خبرنگاران از تقاطع غیرهمسطح شهدای خلبان بازدید کردند که شهردار کرمان با اشاره به اینکه پروژه تقاطع غیر هم سطح شهدای خلبان، یک پل سه سطحی با حدود ۶ کیلومتر و در جهات مختلف است گفت: این تقاطع یک تقاطع غیر همسطح کاملا جامع است که راه اندازی آن از سال ۱۳۹۳ آغاز شد. که بعد از گذشت کمتر از دو سال از توقف آن ادامه پیدا کرد.
او گفت: با تلاش قرارگاه خاتم‌الانبیا صلوات‌الله علیه به اتمام این پروژه نزدیک شده ایم است بطوریکه از لحاظ فنی از مرز ۹۲ درصد گذشته و انشالله تا پایان دوره ششم شورای شهر به فضل الهی به بهره‌برداری کامل می‌رسد.
تویسرکانی به روند ساخت این تقاطع اشاره کرد و ادامه داد: الحمدالله با مساعدت دستگاه قضایی و همکاری و پیگیری مدیران شهرداری معارض فاضلاب و آب شرب از جنوب شهر کرمان به سمت شمال( منطقه شهرک هوانیروز و الغدیر) رفع شد و به زودی شاهد افتتاح لاین شرق به جنوب هم خواهیم بود.
شهرک بازیافت حرکت به سمت اقتصاد چرخشی
یکی از متفاوت‌ترین بخش‌های بازدید، شهرک بازیافت است؛ پروژه‌ای که از نظر زیست‌محیطی و اقتصادی، اهمیتی راهبردی زیادی دارد تویسرکانی در این زمینه توضیح داد: هدف از این شهرک، ساماندهی مشاغل مرتبط با پسماند و حرکت به سمت اقتصاد چرخشی است.
شهردار کرمان گفت: این پروژه، علاوه بر کاهش آلودگی، می‌تواند به ایجاد اشتغال و کاهش دفن زباله کمک کند.
توسعه جنگل قائم و بحران کم آبی
آخرین بازدید تور خبری، جنگل قائم است، که شهردار کرمان گفت: طرح‌های جدید توسعه و نگهداشت این جنگل، با هدف افزایش سرانه فضای سبز و حفظ منابع طبیعی اجرا می‌شود.
او ادامه داد: در این مجموعه جنگلی موضوع آب، گونه‌های گیاهی و پایداری زیست‌محیطی مطرح است و توسعه جنگل قائم، بدون توجه به محدودیت‌های منابع آبی، امکان‌پذیر نیست و به همین دلیل، رویکردهای کم‌مصرف و سازگار با اقلیم در دستور کار قرار گرفته است.